Nieuwe liefde na overlijden partner: hoe bouw je opnieuw die vertrouwde verbondenheid op?

Wellicht had je niet eens meer verwacht dat je dit nog eens zou mogen ervaren.

Toch kan een nieuwe liefde ook ingewikkeld zijn. Zeker wanneer je jarenlang een goed huwelijk hebt gehad. Je weet immers hoe het voelt om werkelijk vertrouwd met iemand te zijn. Om elkaar te begrijpen zonder veel woorden nodig te hebben. Eén blik was soms al voldoende.

Diezelfde verbondenheid verlang je misschien ook bij een nieuwe partner. Maar wat als die ander je nog helemaal niet zo goed aanvoelt? Betekent dat dan dat er iets ontbreekt tussen jullie?

Het verhaal van Jolanda laat zien hoe gemakkelijk we een nieuwe liefde vergelijken met een relatie die in tientallen jaren is gegroeid. Vooral hoe belangrijk het is om elkaar opnieuw te leren begrijpen.

Een nieuwe liefde na het verlies van haar man

Jolanda is 70 jaar en verloor enkele jaren geleden haar man Henk. Ze waren 46 jaar samen en hadden een warm en liefdevol huwelijk. Natuurlijk ging niet altijd alles vanzelf. Ook zij kenden hun meningsverschillen en moeilijke momenten, maar door de jaren heen waren ze steeds beter op elkaar ingespeeld geraakt.

Een tijdje geleden ontmoette Jolanda de 74-jarige Jan, die zelf ook weduwnaar is. Het klikte tussen hen. Ze kunnen fijn praten, hebben verschillende interesses gemeen en genieten van elkaars gezelschap. Inmiddels hebben ze elkaar zes keer ontmoet.

Ondanks dat ze het fijn hebben, merkt Jolanda dat ze regelmatig met een onbevredigd gevoel thuiskomt. Er ontbreekt iets, al vindt ze het lastig om precies onder woorden te brengen wat dat is.

Tijdens een gesprek met haar matchmaker Paula Vogelzang vertelt ze dat ze zich door Jan niet altijd gezien voelt. Niet op de manier waarop Henk haar zag.

“Henk voelde gewoon aan wat ik nodig had. Ik hoefde het niet uit te leggen. Jan lijkt soms helemaal niet te merken wat er in mij omgaat.”

Een herkenbaar moment tijdens het daten

Om uit te leggen wat ze bedoelt, vertelt Jolanda over een recent museumbezoek met Jan. Ze hadden een heerlijke middag. Ze genoten van de tentoonstelling, wisselden hun gedachten uit en maakten af en toe een grapje. Totdat Jolanda bij een bepaald schilderij bleef staan.

Het schilderij raakte haar. Ze kon niet precies zeggen waarom, maar het riep iets bij haar op. Ze ging op een bankje zitten om er nog wat langer naar te kijken. Terwijl ze daar zat, moest ze aan Henk denken.

Ze wist precies wat hij op zo’n moment zou hebben gedaan. Hij zou naast haar zijn komen zitten, misschien even zijn arm om haar heen hebben geslagen en haar rustig de tijd hebben gegeven. Zonder vragen, zonder woorden. Hij kende haar immers.

Jan reageerde anders. Hij bekeek ondertussen nog een paar andere schilderijen en kwam na een minuut of vijf terug.

“Zullen we weer verdergaan?”

Jolanda voelde zich teleurgesteld. Zag hij dan niet dat dit schilderij haar raakte? Dat ze behoefte had om even samen stil te staan? Ze zei er niets van, stond op en liep met hem mee. Het vervelende gevoel bleef.

Op weg naar huis dacht ze opnieuw aan Henk. Bij hem had ze zich nooit hoeven afvragen of hij haar begreep. Hij voelde haar gewoon aan. Daar begon de twijfel. Was Jan wel de juiste man voor haar?

Lees verder onder de foto…

Waarom je een nieuwe partner vergelijkt met je overleden partner

Wanneer Jolanda haar ervaring bespreekt met haar matchmaker Paula Vogelzang, komt er een belangrijke vraag op tafel.

“Jolanda, denk je dat Henk jou in het begin van jullie relatie ook al zo goed begreep?”

Ze moet er even over nadenken. Waarschijnlijk niet. Sterker nog, als ze terugdenkt aan hun eerste jaren samen, herinnert ze zich best wat momenten waarop ze zich aan Henk ergerde. Momenten waarop hij iets niet begreep, anders reageerde dan ze had gehoopt of simpelweg niet doorhad wat zij nodig had.

Maar ze hadden elkaar leren kennen. Niet alleen door de mooie momenten, maar juist ook door de gesprekken, de misverstanden en de ervaringen die ze samen opdeden. In 46 jaar hadden ze geleerd wat een bepaalde blik betekende. Wanneer de ander behoefte had aan een gesprek, een arm om de schouder of juist even rust. Die vertrouwdheid was niet vanzelf ontstaan. Ze hadden die samen opgebouwd.

Nu verwachtte Jolanda eigenlijk dat Jan haar na zes ontmoetingen al net zo goed zou begrijpen als Henk na 46 jaar.

Dat is misschien wel een van de grootste uitdagingen bij een nieuwe liefde na een lang en gelukkig huwelijk. Je verlangt naar het vertrouwde gevoel van vroeger, terwijl je met iemand anders weer helemaal aan het begin staat. Dat betekent niet dat je genoegen moet nemen met minder. Het betekent wel dat je een nieuwe relatie de kans moet geven om te groeien.

Communicatie in een nieuwe relatie: geef elkaar ondertiteling

In onze datingcoaching gebruiken we regelmatig de uitdrukking ondertiteling geven. Daarmee bedoelen we dat je woorden geeft aan wat er in je omgaat. Wat je voelt, wat je denkt, wat je prettig vindt en wat je van de ander nodig hebt.

In een langdurige relatie is die ondertiteling vaak steeds minder nodig. Je hebt samen zoveel meegemaakt dat je elkaars reacties en gewoontes hebt leren herkennen, maar een nieuwe partner kent jouw gebruiksaanwijzing nog niet.

Jan kon niet weten wat er in Jolanda omging toen ze bij dat schilderij ging zitten. Misschien dacht hij dat ze gewoon even wilde uitrusten. Misschien wilde hij haar juist rustig laten genieten zonder haar te storen. Of misschien raakte het schilderij hem zelf helemaal niet en had hij niet door dat het voor Jolanda zoveel betekende.

Dat weten we niet en Jolanda wist het eigenlijk ook niet. Ze had alleen haar eigen teleurstelling gevoeld en daar een conclusie aan verbonden: Jan begrijpt mij niet zoals Henk dat deed. Wat zou er zijn gebeurd als ze hem had verteld wat ze voelde?

“Jan, dit schilderij raakt me op de een of andere manier. Ik wil er graag nog even naar kijken. Kom je naast me zitten?”

Misschien had Jan zijn arm om haar heen geslagen. Misschien had hij gevraagd wat haar zo raakte. Of misschien was er een mooi gesprek ontstaan dat ze anders nooit hadden gehad. Door haar gevoelens uit te spreken, had ze Jan de gelegenheid gegeven om haar beter te leren kennen. Dat is precies waar het bij ondertiteling om draait.

Je kunt niet verwachten dat iemand je begrijpt wanneer je die ander nog niet hebt laten zien wat er in je omgaat.

Maar hoe zit het eigenlijk met Jan?

Jolanda beseft inmiddels dat ze Jan meer moet vertellen over wat ze voelt en nodig heeft, maar daarmee zijn we er nog niet. Wat als Jan haar gedrag in het museum heel anders heeft geïnterpreteerd? Wat voor Jolanda voelde als een gebrek aan aandacht, kan voor Jan juist een teken van respect zijn geweest.

In het tweede deel van dit artikel kijken we naar de andere kant van het verhaal. Hoe leer je elkaar werkelijk begrijpen? Waarom kan het vergelijken met je overleden partner een nieuwe liefde in de weg staan? En wat kun je zelf doen om opnieuw die vertrouwde verbondenheid op te bouwen?

Lees verder: Nieuwe liefde na het overlijden van je partner – deel 2: Elkaar opnieuw leren begrijpen.